آشنایی با GnuCash(1928 مجموع کلمات موجود در متن) (4677 بار مطالعه شده است)  GnuCash مدیر
مالی شخصی
در
صورتی که به دنبال این هستید تا امور مالی
شخصی خود را با استفاده از یک نرمافزار
آزاد مدیریت نمایید، GnuCash
مناسبترین
گزینه است! این
نرمافزار یک نرمافزار سهل الاستفاده،
قابل انعطاف و قدرتمند است.
GnuCash (گنوکش)
به شما
امکان مدیریت حسابهای بانکی، سهام،
درآمد و هزینه را میدهد.
این
نرمافزار بر پایه مفاهیم حرفهای مالی
بنیان نهاده شده است.
ممکن است
پیش از این با نرمافزارهای حسابداری
شخصی مانند Quicken یا
MS-Money کار
کرده باشید. GnuCash نیز
برنامهای مشابه با این برنامهها
است.
GnuCash امروزه
توسط اکثر توزیعهای عمده لینوکس ارائه
میشود. بنابراین
لازم نیست به دنبال نصب آن روی سیستم خود
باشید. در
صورتی که در حال حاضر روی سیستم نصب نیست،
میتوانید تا ۹۰ درصد مطمئن باشید که از
روی دیسکهای نصب قادرید آنرا پیدا کنید.
در صورتی
که از ردهت استفاده میکنید، کافی است
به بخش Add/Remove Software
مراجعه
کرده و آنرا نصب نمایید.
در SuSE
میتوانید
با استفاده از Yast این
کار را انجام دهید و در توزیعهای مبتنی
بر دبیان نیز دستور apt-get
install gnucash برای
نصب آن کافی خواهد بود.
GnuCash
امروزه
علاوه بر لینوکس، در سایر سیستمعاملها
مانند یونیکس، سولاریس، AIX،
MAC OSX و...
نیز قابل
اجرا است. در
صورتی که علاقهمند هستید تا آخرین
نسخههای این نرمافزار قدرتمند را
دریافت نمایید، به سایت آن در آدرس
http://gnucash.org
مراجعه کنید.
تاریخچه
GnuCash
از برنامهای
به نام X-Accountant
منشا گرفته
است که بعنوان یک پروژه مدرسه توسط رابین
کلارک (Robin Clark) نوشته
شده بود. سپس
لیناس وپستاس (Linas
Vepstas) رابط
جدیدی برای آن طراحی کرد، کد آنرا مستندسازی
کرد و ساختار آنرا بهبود بخشید و تحت مجوز
GPL قرار
داد. تا
سال ۱۹۹۸ نسخه ۱ این نرمافزار ارائه شد.
جرمی کالینز
(Geremy Collins) نیز
شروع کننده پروژهای به نام GnoMoney
بود که نام
آنرا به GnuCash تغییر
داد. جرمی
سایت وب GnuCash را
راهاندازی کرد و نگهداری و توسعه آنرا
بر عهده گرفت. همچنین
کدهای اولیه GTK نیز
توسط وی نوشته شدهاند.
راب بروزینگ
(Rob
Browsing) نیز
Perl را
به GnuCash اضافه
کرد و فرمت ذخیره دادههای آنرا به XML
تبدیل
نمود. تعداد
زیادی از افراد دیگر نیز در پروژه GnuCash
همکاری
میکنند که لیست کامل آنها را میتوانید
اینجا
مشاهده کنید.
قابلیتهای
GnuCash
نسخههای
جدید نرمافزار GnuCash
دارای
قابلیتهای فراوانی هستند که در زیر به
آنها اشاره میشود:
-دریافت/پرداخت
زمانبندی شده:
امکان
تعریف دریافت/پرداختهای
زمانبندی شده که هنگام فرارسیدن توسط
یادآور به کاربر هشدار داده خواهد
شد.
-راهنمای
وام: یک
دیالوگ راهنما که به شما امکان تعریف
وامها را به صورت پرداختهای زمانبندی
شده میدهد.
-امکانات
اداره حسابداری تجاری:
برخی
امکانات که در آن قادر خواهید بود یک
حسابداری تجاری مبتنی بر فرد/موسسه
با پرداخت صورتحساب، مالیات و شرایط
پرداخت را اداره کنید.
-پشتیبانی
از OFX: نرمافزار
GnuCash نخستین
نرمافزار آزادی است که از پروتکل Open
Financial Exchange پشتیبانی
میکند. بسیاری
از بانکها و سرویسهای مالی در حال آغاز
به استفاده از این پروتکل هستند.
-پشتیبانی
از HBCI: نرمافزار
GnuCash نخستین
نرمافزار آزادی است که از پروتکل آلمانی
Home Banking Computer Information
پشتیبانی
میکند. به
این ترتیب کاربران آلمانی قادر هستند تا
به کمک آن امور بانکی خود را بصورت Online
انجام
دهند.
-ورود
اطلاعات از QIF:
امکان وارد
کردن اطلاعات از برنامه مالی Quicken
به GnuCash
امکان پذیر
میباشد.
-تشخیص
واژههای تایپ شده:
با تایپ
قسمتی از متن، در صورتی که قبلا تایپ شده
باشد، ادامه متن توسط برنامه کامل خواهد
شد.
-امکان
اداره سهام و Portfolios:
برنامه
GnuCash امکان
اداره اطلاعات مربوط به یک حساب سهام یا
مجموعهای از آنها (Portfolios)
را فراهم
میسازد.
-زبانهای
قابل پشتیبانی:
تعداد
زیادی از زبانهای مختلف در GnuCash
پیاده سازی
شدهاند. البته
هنوز امکان استفاده از زبان فارسی در آن
وجود ندارد. البته
به محض استفاده از GTK
2.0 به طور
خودکار میتوان از زبان فارسی در آن
استفاده کرد.
-گزارش
گیری: امکانات
گزارش گیری مفصلی در مورد موجودیها،
سود و زیان، هزینهها، سهام و...
بصورت متنی
و نمودارهای گرافیکی با امکان ذخیره با
فرمتهای HTML،
Postscript و...
یا چاپ در
چاپگر در GnuCash فراهم
شده است.
-جستجوی
دریافت/پرداخت:
با استفاده
از این ابزار قادر خواهید بود بین دریافتها
یا پرداختها جستجو نمایید.
-ورودی
دوبل: هنگامی
که فعال شود، هر دریافت/پرداخت
باید یک حساب یا اعتبار را غیر از سایرین
بستانکار نماید.
(حسابدارها
بهتر سر در میآورند!)
-حسابهای
درآمد/هزینه:
در GnuCash
قادرید تا
سطح نامحدودی از طبقهبندیهای درآمد
یا هزینه تعریف نمایید.
البته
تعداد زیادی طبقهبندی از قبل تعریف شده
و آماده موجود میباشد.
-امکان
بروزرسانی Online
قیمت
سهام: با
استفاده از GnuCash قادر
خواهید بود تا از سایتهای وب مختلف بصورت
خودکار اطلاعات قیمتهای سهام را دریافت
و بروز نمایید.
-چاپ
چک: امکان
چاپ چکهای استاندارد و سفارشی در GnuCash
وجود
دارد.
-چند
ارزی: در
GnuCash امکان
تعریف حسابهای گوناگون با ارزهای
گوناگون وجود دارد.
-پشتیبانی
از کاربران همزمان:
با استفاده
از سرویسدهنده بانک اطلاعاتی Postgres
SQL امکان
پیاده سازی GnuCash در
محیطهای چند کاربر وجود دارد.
البته
این تنها بخشی از امکانات برنامه قدرتمند
GnuCash میباشد.
در این
مقاله ما شما را بصورت ابتدایی با کارکرد
این برنامه آشنا خواهیم ساخت و راهنمای
کامل GnuCash را
به زبان انگلیسی میتوانید از اینجا
مطالعه نمایید.
اجرای
GnuCash
بسته
به نوع توزیعی که از آن استفاده میکنید،
نحوه اجرا و محل قرارگیری GnuCash
در منوهای
محیط گرافیکی متفاوت خواهد بود.
بطور کلی
با اجرای برنامه Run در
محیطهای KDE یا
Gnome و
تابپ درستور gnucash
برنامه
اجرا خواهد شد.
تنظیم
اولیه GnuCash
هنگامی
که برای نخستین بار GnuCash
را اجرا
میکنید، یک Druid (یا
به قولی ویزارد!) شما
را مرحله به مرحله برای تنظیم برنامه
راهنمایی میکند. این
تنظیمات به ترتیب عبارتند از ارز مورد
استفاده (ریال
ایران قابل انتخاب است)،
طبقهبندیهای مورد نیاز که لیستی از
انواع طبقهبندیهای تعریف شده در برنامه
نمایش داده شده و شما میتوانید
طبقهبندیهای مورد نیاز خودتان را فعال
نمایید. مانند
انواع هزینها، انواع درآمدها، بازنشستگی
و ... میتوانید
با کلیک روی دگمه Select
All، همه
آنها را انتخاب نمایید.
در مرحله
سوم میتوانید مانده ابتدایی طبقهبندیهایی
را که تعیین کردید، وارد نمایید.
البته این
کار را بعدا هم میتوانید انجام دهید.
در مرحله
پایانی با کلیک روی Finish
تنظیم
برنامه به پایان میرسد.
تصویر زیر،
مرحله دوم Druid تنظیم
کننده را نمایش میدهد.
پس
از کلیک روی Finish حسابها
ایجاد شده و پنجره اصلی برنامه که به شکل
زیر است، نمایش داده میشود.
اکنون
برنامه برای ورود اطلاعات و سایر تنظیمات
آماده میشود که به تدریج آنها را توضیح
خواهم داد. همانطور
که در تصویر مشاهده میکنید، لیست حسابها
و طبقهبندیهای موجود بصورت درختی
نمایش داده میشود.
در صورتی
که قبلا با برنامههای مدیریت مالی شخصی
مانند Quicken یا
MS-Money کار
کرده باشید، محیط برنامه برای شما غریب
نخواهد بود. تفاوتی
که در GnuCash با
سایر برنامههای مدیریت مالی مشاهده
میشود، اطلاق نام حساب یا Account
به تمام
طبقهبندیها است که ممکن است در ابتدا
سبب گیج شدن شما شود.
یعنی حتی
طبقهبندیهایی که شما در سیستم تعریف
میکنید، بصورت یک حساب مدیریت و بکار
برده میشوند. برای
ایجاد حساب یا طبقهبندی جدید زیر هر یک
از طبقهبندیها، روی طبقهبندی مادر
مربوطه کلیک راست کرده و گزینه New
Account را
انتخاب نمایید. در
پنجرهای که باز میشود، قادر هستید تا
اطلاعات حساب/طبقهبندی
جدید مانند مانده، ارز، شرح و ...
را وارد
نمایید. پس
از اینکه کلیه حسابها و طبقهبندیهای
مورد نیاز خود را در سیستم تعریف کردید،
اکنون قادر هستید تا اطلاعات تبادلات
مالی خود را وارد نمایید.
همانطوری
که میدانید در سیستمهای مالی برخی از
حسابها حالت درآمدی داشته و برخی دیگر
نیز حالت هزینهای دارند.
هنگامی که
تبادلی را در بخش هزینهها وارد میکنید،
تعیین میکنید تا مبلغ آن از محل حسابهای
درآمدی برداشته شود.
(ببخشید
که پا در کفش حسابداران محترم کردیم!)
به هر حال
کمی اطلاعات برای شروع کار برای بار اول
با یک برنامه حسابداری شخصی لازم است!
برای وارد
کردن یک تبادل، کافی است روی طبقهبندی
مربوطه دوبار کلیک کرده، (مثلا
هزینههای رفت و آمد)
و اطلاعات
لازم را وارد نمایید.
البته
من در این مقاله قصد ندارم حسابداری شخصی
به شما آموزش دهم و بیشتر سعی در معرفی
امکانات برنامه را به شما دارم و در صورتی
که مایل هستید در سطح حرفهای با این
برنامه کار کنید بهتر است نگاهی به مرجع
آموزشی که در ابتدای مقاله به آن اشاره
شد، بیاندازید.
یکی
دیگر از قابلیتهای بسیار ارزشمند
GnuCash،
گزارش گیری عالی آن میباشد.
شما قادرید
از اطلاعات خامی که وارد سیستم میکنید،
گزارشات متنوعی مبتنی بر متن و نمودارهای
گرافیکی پویا دریافت نمایید.
پویا به
این معنی که این نمودارها به کلیک شما
حساس هستند و با کلیک روی بخشهای مختلف،
به صفحات ورود تبادلات و یا به نمودارهای
دیگری هدایت خواهید شد.
انواع
مختلف نمودارها از ستونی تا دایرهای
قابل استفاده هستند.
برای ایجاد
گزارش، کافی است که از منوی Reports
گزارش مورد
نظرتان را انتخاب کنید تا نمایش داده شود.
همچنین
گزارشات را میتوانید از نظر محدوده
خواندن اطلاعات کاملا سفارشی نمایید.
برای این
منظور، در صفحه گزارش مربوطه، روی دگمه
Options نوار
ابزار برنامه کلیک کنید.
شکل زیر
یکی از گزارشان نموداری برنامه GnuCash
را نمایش
میدهد.
هنگامی
که یک گزارش را فعال میکنید، تا زمانی
که آنرا ببندید، در هربار اجرای برنامه
در یک لبه جداگانه در سمت چپ پنجره اصلی
برنامه، برای استفاده موجود خواهد بود.
ضمنا با
کلیک روی دگمه Export
قادر خواهید
بود تا گزارش را به صورت صفحه HTML
ذخیره
نمایید.
نتیجه
گیری
به
طور کلی برنامه GnuCash
دارای
قابلیتهای بسیار فراوان و قدرمتندی است
که در صورتی که مدتی تجربه کار با سایر
نرمافزارهای مدیریت مالی شخصی یا
حسابداری را داشته باشید به نحو احسن قادر
خواهید بود تا امور مالی شخصی خود را به
آن بسپارید. در
پایان بد نیست بدانید که این برنامه آخرین
برنامهای بود که انتقال کامل من را از
ویندوز به لینوکس، در حدود یکسال پیش
تکمیل کرد. من
تا پیش از آن GnuCash را
میشناختم، ولی فقط امکان تبدیل دادههای
MS-Money به
فرمت Quicken یا
GnuCash لاینحل
باقی مانده بود که خوشبختانه با Crash
کردن
MS-Money و
از میان رفتن دادههای اصلی و پشتیبان
خودکار، (که
بیش از ۳ سال اطلاعات بود)
مشکل حل
شد و من به GnuCash منتقل
شدم و آخرین بهانه من برای بوت در ویندوز
نیز از میان رفت. به
همین دلیل از MS-Money
ممنون
هستم!
| 
