آشنایی با ویرایشگر ایمکسصفحه: 1/2 (3756 مجموع کلمات موجود در متن) (6929 بار مطالعه شده است)  EMACS چیست؟
برنامهی
EMACS یکی
از محبوبترین ویرایشگرهای متن در لینوکس
است. این
ویرایشگر را بنیان گذار بنیاد نرم افزار
آزاد یعنی ریچارد استالمن در دانشگاه MIT
و با زبان
برنامه نویسی LISP نوشت.
EMACS مخفف
Editing MACroS میباشد
. این
برنامه را میتوانید /ee´maks/
تلفظ کنید.
این برنامه
زمانی که ریچارد در آزمایشگاههای هوش
مصنوعی دانشگاه MIT کار
میکرد نوشت و ر آن زمان پس از انتشار
بسیار مورد قبول واقع شد. حتی
گفته میشود اکثر هکرها بیشتر tube
time خود
را در این برنامه سپری میکنند!
البته
امروزه دیگر این برنامه تنها یک ویرایشگر
متن نیست بلکه به یک برنامهی ارسال و
دریافت نامه و کنترل ورژن یا CVS
و برنامهی
کار با گروههای خبری و یک برنامهی
مناسب برای کار با صفحات HTML
یا XML
ونیز SGML
و حتی
DocBook تبدیل
شده است. این
برنامه همان طور که گفته شد توسط زبان
برنامه نویسی LISP نوشته
شده است و به مرور زمان هر کسی که مایل
بوده قسمتی به آن اضافه کرده حتی برای
کارهای سفارشیتان میتوانید خودتان به
فراگیری زبان LISP بپردازید
و پس از آن شروع به نوشتن اجزای این برنامه
بکنید.
طبق
گفتههای ریچارد استالمن میتوان این
طور دریافت که این برنامه اولین برنامهی
آزاد دنیای GNU بوده
است که علاوه بر دانلود رایگان به فروش
نیز میرسیده یعنی ریچارد این برنامه را
برروی نوار کپی کرده و آن را به قیمتی حدود
۱۰۰ دلار به فروش میرسانده، البته اگر
پول خرید این برنامه را نداشتید میتوانستید
از روی شبکه دانلود و استفاده کنید.
در
نهایت باید گفت که این برنامه از ابتدا
با حروف درشت و به صورت EMACS
نوشته
میشده که در حال حاضر اغلب به صورت Emacs
نوشته
میشود و ما نیز از هان روش اصیل استفاده
خواهیم کرد.
نصب
و راه اندازی
برنامهی
ایمکس در اغلب توزیعهای اصلی و بزرگ
لینوکس یافت میشود. ونیازی
به دانلود آن نخواهید داشت کافیست به بخش
مدیریت بستههای توزیع لینوکستان بروید
و آن را دریافت کنید. البته
اگر از سیستم عاملی غیر از گنو/لینوکس
نیز استفاده میکنید برای شما نیز چارهای
هست، این برنامه برای سیستم عاملهای
مکینتاش و ویندوز نیز موجود است.
البته مسلم
است که برای انواع یونیکس مخصوصا FreeBSD
نیز نسخههایی
وجود دارد حتی برای آمیگا و آتاری نیز این
ابزار را میتوانید دریافت و نصب کنید.
قابل
توجه که این برنامه یک نسخهی GNU
EMACS دارد و
یک نسخهی XEMACS که
نسخهی اول مخصوص خط فرمان است و نسخهی
دوم به صورت گرافیکی و برای X
window طراحی
شده است. بنابراین
شما میتوانید نسخه ی گرافیکی آن را
دریافت و حتی از ماوس برای کارهایتان
استفاده کنید.
نسخهی
مخصوص ویندوز این برنامه در آدرس
ftp://ftp.gnu.org/gnu/windows/emacs/latest
قابل
دریافت است، البته این نسخهها برای
ویندوز های برپایهی DOS ی
DOS base windows هستند
که شامل 95 و
98و
ME می
شوند برای ویندوزهای NT base نیز
نسخههایی وجود دارد که برروی تمام این
ویندوزها قابل اجرا نیستند .
نسخهی
مکینتاش آن در آدرس
http://mac-emacs.sourceforge.net/index.html
موجود است
، اگر تمایلی به دریافت یا استفاده از
ایمکس در سیستم عاملی جز گنو/لینوکس
دارید به آدرسهای یاد شده مراجعه کنید.
اما برای
اطلاعات بیشتر یا دانلود نسخههای جدید
ایمکس میتوانید علاوه بر سایت توزیع
خودتان به سایت رسمی این برنامه در آدرس
www.gnu.org/software/macs/emacs.html
مراجعه
کنید.در
این سایت علاوه بر آخرین اخبار این برنامه به
اطلاعات بیشتری نیز میتوانید دست پیدا
کنید. بنابراین
حتما به آن سری بزنید و از اطلاعات مفیدش
استفاده کنید.
شروع
کار با GNU EMACS
قبل
از هر چیز باید با نحوه ی کار با ایمکس کمی
آشنا شوید. در
این برنامه شما دوراه برای انجام هر کار
دارید یکی استفاده از منوها ودیگری استفاده
از hot-key ها
که درواقع استفاده از صفحه کلید را شامل
است. در
راهنماهای EMACS چه
در اینترنت و چه راهنماهای توکار برنامه
شما با پنج کلید کلی آشنا میشوید :
C. این
همان کلید Control یا
Ctrl برروی
صفحه کلیدهای معمول در ایران است.
M.این
کلید که Meta key خوانده
میشود در صفحه کلیدهای معمول در ایران
اغلب با نام Alt یا
Edit نمایش
داده میشود.
ESC.این
کلید نیز کلید اسکیپ یا Escape
key می باشد.
DEL.کلید
Delete یا
Baclsapace در
اغلب مواقع در این برنامه با نشانهی DEL
نمایش داده
میشوند.
RETURN. این
کلید نیز کلید Enter برروی
صفحه کلیدهای معمول است.
ترکیب
کلیدها نیز به صورت -C و
-M نشان
داده میشود . برا
نمونه C-h یعنی
کلیدهای کنترل و h همزمان
فشرده شوند یا M-x یعنی
کلیدهای متا و x همزمان
فشرده شوند، که همان Alt و
x هستند.
اغلب
برای اجرای دستورات در EMACS از
دو سری hot key استفاده
میشود برای نمونه برای ذخیرهی تغییرات
از کلیدهای C-x C-s استفاده
میشود یعنی کلیدهای کنترل و x
با هم فشرده
شوند و بعد از رها کردن آنها کلیدهای
کنترل و s با
ه فشرده شوند. یکبار
ازماش کنید بسیار سریع و آسان است.
برای
شروع برنامه در خط فرمان یا پنجرهی RUN
بنویسید
emacs ویا
برروی آیکون برنامه برروی دسکتاپ یا منوی
میزکارتان کلیک کنید. در
صورتی که این برنامه را با محیط گرافیکی
آن یعنی XEMACS نصب
کرداید اما میخواید در کنسول با آن
کار کنید و نیازی به ماوس نمیبینید از
دستور emacs -nw استفاده
کنید.
برنامهی
EMACS آمادهی
کار است، برای کار آماده است، برای شروع
با استفاده از کلیدهای C-x
C-f یک فایل
جدید میسازیم. بعد
از فشردن این کلیدها در قسمت پایین ایمکس
شما متنی به صورت /~ : file نمایش
داده میشود. اگر
میخواهید فایلی را ویرایش کنید در این
قسمت مسیر فایل خود را بنویسید، قابل
توجه کاربران تازهکار که علامت tild
یا ~
در سیستمهای
یونیکس و گنو/لینوکس
به معنی دایرکتوری خانگی است.
برای نمونه
من فایل HTML موجود
در مسیر home/tux/work/technoux/emacs.html/
را باز
میکنم : file ~/work/technotux/emacs.html
خوب این
فایل در صفحهی EMACS من
نمایش داده خواهد شد. اگر
قصد ایجاد یک فایل جدید مثلا به نام
letter.txt را
در دایرکتوری work دارید
در همین قسمت تایپ کنید file
:~/work/letter.txt ایکس
یک فایل با همین نام در دایرکتوری مذکور
ایجاد میکند و یک صفحهی سفید در
اختیارتان قرار خواهد داد.
متن
خود را بنویسید، پس از اتمام نگارش متن
برای ذخیرهی متن از کلیدهای C-x
C-s استفاده
کنید. برای
خروج نیز از کلیدهای C-x C-s.
|
نکته
:
|
|
برای
Cancel کردن
دستورات وارد شده از C-g یا
کنترل و g استفاده
کنید.
|
حرکت
در EMACS
ویش
از حرکت پیشنهاد می کنم همزمان با مطالعهی
این مقاله یک پنجرهی باز یا یک ترمینال
همراه با برنامهی EMACS همراه
خود داشته باشید ! بدین
ترتیب کلیدها وروشها بسیار سریع تر در
خاطرتان خواهند ماند و مقاله برایتان
گویاتر خواهد شد.
برای
جابجایی در متن داخل برنامهی EMACS
علوه بر
کلیدهای فلش یا Arrow Keys که
به صورت →↑↓← هستند شما میتوانید از
هات-کیهای
خود ایمکس استفاده کنید. برای
رفتن به خط بعد از C-n وبرای
رفتن به خط قبل از C-p استفاده
کنید . برای
آنکه مجموعهی این کلیدها را بتوانید در
یک نگاه گرد هم ببینید بهتر در ذهن بسپارید
و در مراجعات بعدی مجبور به خواندن تماممتن
نباسید کلیدهای مربوطه را در یک جدول
برایتان مینویسم :
|
عمل
|
کلیدها
|
|
C-v یا
PageUp
|
رفتن به
صفحهی بعد
|
|
M-v یا
ESC-v یا
PageDown
|
رفتن به
صفحهی پیشین
|
|
ESC < یا
Home
|
رفتن به
ابتدای فایل
|
|
ESC > یا
End
|
رفتن به
انتهای فایل
|
|
C-f
|
یک کلمه
به جلوتر
|
|
C-b
|
یک کلمه
به عقبتر
|
|
C-p
|
خط قبل
|
|
C-n
|
خط بعد
|
|
C-a
|
ابتدای
خط
|
|
C-e
|
انتهای
خط
|
|
ESC-f
|
یک کلمه
جلوتر
|
|
ESC-b
|
یک کلمه
عقبتر
|
جستجو
در EMACS
برای
جستجو در ایمکس از کلیدهای C-s
برای جستجو
روبه جلو یا جستجو از بالا به پایین و از
C-r برای
جستجو به سمت عقب با صفحات پیشین استفاده
کنید. با
فشردن این کلیدها در قسمت پایین میتوانید
در مقابل نوشتهی Search یا
هر نوشتهی شبیه به آن مانند I-Search
متن مورد
نظرتان را بنویسید. اگر
میخواهید جستجو را تکرار کنید از دکمههای
C-s C-s برای
جستجو رو به جلو واز C-r C-r برای
جستجو روبه عقب استفاده کنید.
اگر قصد
جاگذاری یا Replace دارید
از %ESC استفاده
کنید.برای
پایان به عمل جستجو نیز از RETURN
یا کلید
Enter استفاده
کنید.
جایگزینی
متن
فرض
کنید در تمام متن کلمهی gnu
را با حروف
کوچک نوشتهاید و میخواهید به GNU
یعنی با
حروف بزرگ تبدیل کنید، یافتن و حذف و تایپ
دوباره کاریست طاقت فرسا و بسیار حوصله
گیر ؛ EMACS نیز
یه برنامهی فوق العاده در این زمینه هست
پس حتما برای شما چارهای اندیشیده، بله
با استفاده از Replace یا
جایگزینی میتوانید این کار ا انجام
دهید.
همان
طور که در قسمت قبل گفته شد برای جایگزینی
از % ESC استفاده
میشود یعنی شما دکمهی ESC
را همزمان
با Shift و
5 بگیرید
! Shift و
5 همان
علامت % است
. برنامه
از شما متنی را که باید جایگزین شود میپرسد
برای نمونه شما gnu را
وارد میکنید و دکمهی Enter
یا Return
را در صفحه
کلیدتان میفشارید، حالا برنامه از شما
متن جدید را که باید جایگزین قبلی شود را
میخواهد شما متن جدید را وارد و Enter
را میفشارید.
در اینجا
ما GNU را
وارد میکنیم، برنامه اولین لغت را پیدا
و از شما میپرسد که چه رفتاری باید داشته
باشد.
اگر
Space را
فشار دهید فقط همان لغت جایگزین میشود
و برنامه لغت بعدی را پیدا میکند .
اما اگر !
را وارد
کنید برنامه تمام لغتهای gnu
را به GNU
تغییر
میدهد درواقع زدن ! مانند
Replace All میباشد.
اگر E
را بفشارید
میتوانید متن جایگزین را تغییر دهید
برای نمونه اگر در قسمتی از متن باید از
Gnu استفاده
کنید و درحال حاضر قرار است gnu
ها با GNU
جایگزین
شوند شما میتوانید Shift و
e را
بزنید و بعد متن جدید یعنی Gnu
را وارد
کنید از این پس gnu با
Gnu جایگزین
خواهد شد نه با GNU. زمانی
که کارتان به اتمام رسید زدن یک RETURN
یا Enter
کارهارا
تمام خواهد کرد.
البته
اگر بعد از وارد کرد لغتهایتان نمیدانستید
باید چه کنید بعد از زدن متن جایگزین شونده
یک علامت سوال یا ? تایپ
کنید، گزینههای قابل استفاده بلافاصله
نمایان خواهند شد :)
| 
