خودکارسازی فرایندها در گنو/لینوکس(2608 مجموع کلمات موجود در متن) (4044 بار مطالعه شده است) 
خودکارسازی
فرایندها در گنو/لینوکس
به عنوان یک
مدیر سیستم، شما باید اقداماتی را دائما
انجام دهید.
هر بار
که این اقدامات تکراری را انجام میدهید
که ممکن است زمانبر باشند، زمان خود را
برای انجام سایر امور از دست خواهید داد
و ممکن است حتی زمانی برای انجام آنها
نداشته باشید.
برخی
اوقات ممکن است نیاز داشته باشید تا برخی
امور را زمانی که فایل سیستم دارای حداقل
درگیری است انجام دهید.
مانند
صبح بسیار زود یا نیمه شب.
راهحل این
مشکلات خودکارسازی امور و نوشتن اسکریپتهای
پوسته برای آنهاست.
شما
میتوانید به سیستم گنو/لینوکس
خود بگویید هنگامی که شما در خواب هستید،
کارهایتان را انجام دهد.
سه ابزار
خودکارسازی که بطور معمول وجود دارند،
میتوانند هر برنامه، دستور یا اسکریپتی
را اجرا نمایند.
هر یک
از این ابزارها دارای روش اجرای خاص خودش
میباشد.
دستور
at
دستور at
میتواند
برنامه یا دستور مورد نظر شما را در ساعت
خاصی اجرا کند.
این
دستور تنها میتواند دستور داده شده را
یکبار اجرا کند.
زمان
مشخص شده در دستور at
میتواند
هز زمانی در آینده باشد، از ساعت و دقیقه
گرفته تا تعداد روز.
استفاده
از دستور at
به دو
شکل امکان پذیر است:
$ at [-q letter][-f file][-mlv]
TIME
$ at -c job [job...]
جدول ۱ گزینههای
این دستور را شرح داده است.
-
|
گزینه
|
شرح
|
|
m-
|
پایان
اجرای یک دستور را با ارسال یک
نامهالکترونیکی به کاربر اعلام خواهد
کرد. به
طور عادی تنها هنگامی نامهالکترونیکی
ارسال خواهد شد که خطایی رخ دهد یا دستور
اجرا شده دارای خروجی باشد
|
|
f
file-
|
دستورات
را بجای خط فرمان از یک فایل خواهد خواند
|
|
q
letter-
|
برنامه
را در صف مشخص شده قرار خواهد داد.
letter به
معنی میزان اولویت دستور برای اجرا
میباشد.
بجای
آن باید از حروف a
تا
z یا
A تا
Z استفاده
کنید.
دستوراتی
که دارای letter
بالاتری
هستند، با اولویت پایینتری اجرا
خواهند شد.
صف
a برای
دستور at
و
صف b برای
دستور batch
پیشگزیده
میباشند
|
|
v-
|
زمان
اجرای دستور را چاپ خواهد کرد
|
|
l-
|
لیستی
از تمامی دستورات در حال انتظار برای
اجرا را که متعلق به کاربر جاری است،
نمایش خواهد داد
|
|
c-
|
دستورات
لیست شده در خط فرمان را به خروجی
استاندارد که معمولا صفحه نمایش میباشد،
ملحق میکند
|
جدول۱
گزینههای دستور
at
زمان بخشی
اجباری در دستور at
میباشد،
به غیر از هنگامی که از گزینه l-
استفاده
میکنید.
فرمت
زمان وارد شده میتواند به صورت ۱۲ ساعته
با فرمت hh:mm
که پس
از آن pm یا
am قرار
خواهد گرفت و یا با فرمت ۲۴ ساعته به صورت
چهار رقمی مانند ۱۶۲۰ باشد.
همچنین
شما میتوانید بجای استفاده از زمانهای
عددی، از کلمات کلیدی مانند midnight،
noon،
teatime یا
now نیز
استفاده کنید.
با مشخص کردن
تاریخ میتوانید محدوده اجرایی دستور
at را
باز هم گستردهتر نمایید.
نام
ماه را باید بصورت متنی و روز ماه را بصورت
عددی مشخص کنید.
این
امکان وجود دارد که مشخص کنید دستور در
چه روزی از هفته اجرا شود.
همچنین
امکان بکارگیری کلمات کلیدی today
یا
tomorrow نیز
وجود دارد.
در
صورتی که تنها زمان مشخص شده باشد، دستور
در اولین باری که زمان مشخص شده فرا رسد،
اجرا خواهد شد.
امکان دیگر
اضافه کردن زمان به صورت مثلا now
+2 است.
در این
مثال، دستور ۲ ساعت بعد از زمان کنونی
اجرا خواهد شد.
کلمه
next نیز
به معنی 1+
میباشد.
برای
اینکه کاملا نحوه استفاده از دستور at
را درک
کنید، در زیر مثالهایی ارائه شدهاست:
$ ls -l | at 20:34
$ ls -l | at 4:20 pm November 12
$ ls -l | at 16:25 Oct 16
$ ls -l | at midnight next day
$ ls -l | at midnight +1 day
$ ls -l | at 2 am Monday
$ ls -l | at now
پس از اینکه
صف بندی دستورات را به اتمام رساندید، از
گزینه l-
برای
لیست کردن آنها استفاده کنید.
برای
حذف یک دستور زمانبندی شده، از دستور
atrm استفاده
کنید.
دستور
batch
نحوه عملکرد
دستور batch
بسیار
شبیه به دستور at
میباشد
با این تفاوت که دستور شما بجای زمان خاص،
هنگامی اجرا خواهد شد که میزان بار سیستم
(System Load)
به زیر
1.5 برسد.
در زیر
نحوه استفاده از این دستور را مشاهده
میکنید:
$ batch [-q letter] [-f file]
[-mv] [TIME]
نحوه استفاده
از گزینه TIME
همانند
دستور at
بوده
با این تفاوت که گزینهای انتخابی است.
دستور
cron
در سیستمهایی
که دائما روشن میباشند، مانند سیستمهای
سرویسدهنده، وظایف خودکار باید با
استفاده از نرمافزار cron
اجرا
شوند. cron
هنگام
راهاندازی سیستم اجرا شده و هر دقیقه
بررسی میکند که چه دستوری را باید اجرا
نماید.
دستوراتی
را که cron
اجرا
خواهد کرد، در فایل etc/crontab/
تعریف
میشوند.
دستوراتی که
در etc/crontab/
وجود
دارند، عموما برای وظایف سیستمی استفاده
میشوند.
به طور
پیشگزیده سه وظیفه در این فایل تعریف
شدهاست که هر کدام از آنها اسکریپتهای
موجود در دایرکتوریهای خاصی را که قرار
است به طور روزانه، هفتگی یا ماهانه اجرا
شوند، اجرا میکند.
شما
حتما مجبور نیستید دستورات یا اسکریپتهای
خود را برای اجرا شدن درون این دایرکتوریها
قرار دهید.
امکان
تعریف آنها بصورت جداگانه در فایل
etc/crontab/
وجود
دارد. در
زیر محتویات موجود در یک فایل etc/crontab/
پیشگزیده
را مشاهده میکنید:
# more /etc/crontab
# /etc/crontab: system-wide crontab
# Unlike any other crontab you don't
have to run the `crontab'
# command to install the new version
when you edit this file.
# This file also has a username
field, that none of the other crontabs do.
SHELL=/bin/sh
PATH=/usr/local/sbin:/usr/local/bin:/sbin:/bin:/usr/sbin:/usr/bin
# m h dom mon dow user command
17 * * * * root run-parts
--report /etc/cron.hourly
25 6 * * * root test -x
/usr/sbin/anacron || run-parts --report /etc/cron.daily
47 6 * * 7 root test -x
/usr/sbin/anacron || run-parts --report /etc/cron.weekly
52 6 1 * * root test -x
/usr/sbin/anacron || run-parts --report /etc/cron.monthly
علامت ستاره
(*)
به
معنای هر روز، هفته و ماه میباشد.
پس
از پنج فیلد نخست در هر خط که به ترتیب
شامل دقیقه، ساعت، روز درماه، ماه و روز
در هفته میباشند، نام کاربری که دستور
توسط آن اجرا خواهد شد نوشته میشود (در
مثال بالا کاربر ریشه میباشد).
سپس
دستور به همراه تمامی آرگومانها و
اطلاعات مورد نیازش برای اجرا نوشته
میشود.
هنگامی
که زمان فعلی با زمان هیر یک از ورودیهای
این فایل یکسان شوند، آن دستور اجرا خواهد
شد.
جدول
۲ نشاندهنده نحوه نگارش زمان در فایل
etc/crontab/
میباشد.
در
صورتی که دقیقه یا ساعت به صورت یک ستاره
(*)
تعریف
شده باشد، cron
آن
دستور را در هر دقیقه یا هر ساعت اجرا
خواهد کرد.
این
ممکن است باعث Over
Load شدن
سیستم در اثر وجود حجم زیادی از پروسهها
شود.
بنابراین
توصیه میکنم که علامت ستاره را تنها در
فیلدهای روز درماه، ماه یا روز در هفته
استفاده نمایید.
-
|
نام
فیلد
|
مقادیر
مجاز
|
|
m یا
دقیقه
|
۰
تا ۵۹
|
|
h
یا
ساعت
|
۰
تا ۲۳
|
|
dom
یا
روز در ماه
|
۱
تا ۳۱
|
|
mon
یا
ماه
|
۱
تا ۱۲
|
|
dow
یا
روز در هفته
|
۰
تا ۷ که عدد صفر نشاندهنده یکشنبه
میباشد
|
جدول۲
نحوه نگارش زمان در فایل crontab
فایلهایی که
در شاخه etc/cron.daily/
قرار
دارند، بطور روزانه اجرا خواهند شد.
در زیر
نمونهای از محتویات این دایرکتوری را
مشاهده میکنید:
# ls -l /etc/cron.daily/
total 52
-rwxr-xr-x 1 root root 311 Jul 30
16:02 0anacron
-rwxr-xr-x 1 root root 429 Feb 2
2004 acct
-rwxr-xr-x 1 root root 502 May 14
2004 bsdmainutils
-rwxr-xr-x 1 root root 782 Apr 26
2004 exim4-base
-rwxr-xr-x 1 root root 419 Oct 27
2003 find
-rwxr-xr-x 1 root root 89 Oct 9
2002 logrotate
-rwxr-xr-x 1 root root 946 May 13
2004 man-db
-rwxr-xr-x 1 root root 86 Aug 18
2002 modutils
-rwxr-xr-x 1 root root 1288 Sep 30
13:00 mysql-server
-rwxr-xr-x 1 root root 495 Nov 19
2001 netkit-inetd
-rwxr-xr-x 1 root root 345 Oct 1
17:45 quota
-rwxr-xr-x 1 root root 2571 Jan 20
2004 standard
-rwxr-xr-x 1 root root 1307 Jul 27
20:00 sysklogd
cron تنها
برای مدیران سیستم قابل استفاده نیست و
کاربران عادی نیز میتوانند از آن سود
ببرند. هر
کاربر میتواند فایل crontab
خاص
خود را با استفاده از دستور crontab
filename ایجاد
نماید.
گزینههایی
که به همراه این دستور قابل اجرا هستند
عبارتند از گزینه l-
برای
لیست کردن فایلهای crontab
مخصوص
کاربر، گزینه e-
جهت
ویرایش فایلهای crontab
مخصوص
کاربر و گزینه r-
برای
حذف فایلهای crontab
متعلق
به کاربر.
فرمت
فایلهای crontab
مربوط
به کاربران کاملا مشابه با فایل etc/crontab/
میباشد.
برای
اینکه کاربران قادر به استفاده از crontab
باشند،
باید در فایل etc/cron.allow/
اضافه
و یا از فایل etc/cron.deny/
حذف
شوند. به
اینصورت میتوانید تعیین کنید که کدامیک
از کاربران حق استفاده از cron
را
خواهند داشت.
در
صورتی که هریک از این فایلها بر روی
سیستم شما وجود ندارند، میتوانید بطور
دستی آنها را ایجاد کنید.
ایجاد
یکی از فایلهای cron.allow
یا
cron.deny کافی
خواهد بود.
درون
این فایلها، هر یک از نامهای کاربری
را در یک خط جداگانه تایپ نمایید.
دستور
anacron
در مواردی که
کامپیوتر به صورت ۲۴ ساعته روشن و فعال
نیست، cron
پاسخگوی
اجرای امور نخواهد بود، در حالی که ابزار
anacron این
وابستگی حتمی به روشن بودن ۲۴ ساعته
کامپیوتر را ندارد.
در
صورتی که کامپیوتر در ساعتی که قرار است
دستوری اجرا شود خاموش باشد، anacron
حتما
آنرا به هر حال بعدا اجرا خواهد کرد.
همانند cron،
ابزار anacron
نیز
دارای یک فایل پیکربندی است که دستوراتی
را که باید اجرا کند را از درون آن میخواند.
هر خط
این فایل به یک دستور مجزا اختصاص دارد.
در زیر
یک فایل پیکربندی نمونه anacron
که در
مسیر etc/anacrontab/
قرار
دارد نمایش داده شدهاست:
# more /etc/anacrontab
# /etc/anacrontab: configuration
file for anacron
# See anacron(8) and anacrontab(5)
for details.
SHELL=/bin/sh
PATH=/sbin:/bin:/usr/sbin:/usr/bin
# These replace cron's entries
1 5 cron.daily
nice run-parts --report /etc/cron.daily
7 10 cron.weekly
nice run-parts --report /etc/cron.weekly
@monthly 15 cron.monthly
nice run-parts --report /etc/cron.monthly
نخستین شماره
نشاندهنده وقفه یا فاصله تعداد روزهایی
است که بین دو اجرای دستور قرار خواهند
گرفت. شماره
دوم نمایش دهنده تاخیر پیش از اجرای دستور
به مدت ثانیه میباشد.
پس از
این دو شماره نیز دستور با پارامترها و
آرگومانهای مورد نیازش قرار خواهد گرفت.
هنگامی که
دستوری اجرا میشود، زمان آن ثبت شده و
anacron میداند
که در چه زمانی آنرا اجرا کرده و چه زمانی
باید آنرا مجددا اجرا کند.
زمان
بین دو اجرا نمیتواند کمتر از یک روز
باشد، زیرا anacron
مقایسه
خود را بر مبنای روز و نه بر مبنای زمان
انجام میدهد.
هنگامی
که اجرای دستوری به اتمام میرسد، anacron
آنرا
با یک پیغام اعلام میکند.
نحوه استفاده
از این دستور به شکل زیر میباشد:
# anacron
[-s][-f][-n][-d][-q][job]...
# anacron -u [job]...
جدول۳ لیستی
از گزینههای قابل استفاده به همراه این
دستور را نمایش میدهد.
این
گزینهها به قابلیت انعطاف این ابزار
میافزایند.
هرچند
که anacron یک
سرویس بوده و در هنگام بوت شدن کامپیوتر
یا تغییر در سطوح اجرایی(runlevels)،
اجرا میشود.
برای
تغییر anacron
میتوانید
اسکریپت etc/init.d/anacron/
را
ویرایش نمایید، ولی این کار را در صورتی
انجام دهید که با اسکریپت نویسی آشنایی
داشته باشید.
-
|
گزینه
|
شرح
|
|
f-
|
زمان
ذخیره شده را در نظر نگرفته و دستورات
را اجرا خواهد کرد
|
|
u-
|
زمانهای
ذخیره شده را به زمان فعلی بروز میکند،
ولی هیچ دستوری را اجرا نخواهد کرد
|
|
s-
|
اجرای
دستورات را به صورت پیدرپی انجام
خواهد داد.
دستور
بعدی قبل از اتمام دستور در حال اجرای
جاری اجرا نخواهد شد
|
|
n-
|
دستورات
را اکنون اجرا میکند
|
|
d-
|
دستور
را در پسزمینه انجام نخواهد داد.
این
گزینه خروجی دستور را نمایش داده و
خطاها در syslog
ثبت
خواهند شد.
خروجی
دستورات نیز طبق روال پست خواهد شد
|
|
q-
|
جلوی
هرگونه ارسال پیام به خروجی استاندارد
را خواهد گرفت.
این
گزینه تنها به همزاه گزینه d-
قابل
استفاده میباشد
|
جدول۳
گزینههای قابل استفاده به همراه
دستور anacron
آلن باغومیان
alan@technotux.com | 
